Krytyczne stopnie zodiaku

Kilka miejsc w zodiaku uchodzi w dżjotiszu za szczególnie wrażliwe. Planeta, która na nie trafi, działa inaczej, niż wynikałoby z jej znaku i domu — a ponieważ chodzi tu o pojedyncze stopnie, sprawdza się je dopiero wtedy, gdy godzina urodzenia jest pewna.

Gandanta

Najważniejszy z tych punktów. Gandanta („węzeł”) to styk znaku wodnego z ognistym: ostatnie 3°20′ Raka i pierwsze 3°20′ Lwa, ostatnie 3°20′ Skorpiona i pierwsze 3°20′ Strzelca, ostatnie 3°20′ Ryb i pierwsze 3°20′ Barana.

Są to zarazem styki nakszatr Aślesza–Magha, Dżjesztha–Mula i Rewati–Aszwini. Planeta w gandancie — a zwłaszcza Księżyc albo lagna — daje życie naznaczone jednym wyraźnym przecięciem: czymś, co kończy jeden okres i otwiera zupełnie inny. Klasyczne teksty traktują urodzenie w gandancie jako wymagające obrzędów zaradczych; praktycznie oznacza ono raczej wczesne dojrzewanie przez trudność niż nieszczęście.

Mrityu-bhaga — stopnie śmierci

Dla każdej planety i każdego znaku wskazuje się jeden stopień uznawany za szczególnie szkodliwy. Planeta, która na nim stoi, traci zdolność dawania rezultatów, a sprawy domu, którym włada, wymagają w jej okresie szczególnej uwagi.

Nazwa jest myląca i historycznie obciążona. Nie chodzi o śmierć człowieka, lecz o „śmierć” właściwości planety: sprawa, za którą odpowiada, zostaje w życiu poddana próbie, po której trzeba ją albo odbudować, albo z niej zrezygnować.

Punkty styku domów

Bhawa-sandhi — granica między dwoma domami. Planeta stojąca w jej pobliżu nie należy w pełni do żadnego z nich; rezultaty są rozmyte i spóźnione. To najczęstszy powód, dla którego karta postawiona z zaokrąglonej godziny „nie działa”.

Stopnie skrajne znaku

Zgodnie z regułą bala-awasth planeta na ostatnich stopniach znaku (od 24°) daje bardzo mało, a na pierwszych (do 6°) — niewiele więcej. Dotyczy to również lagny: ascendent na 29° znaku bywa w praktyce ascendentem znaku następnego, jeśli godzina urodzenia jest choćby lekko niedokładna.

Punkty egzaltacji i upadku

Dokładny stopień egzaltacji — 10° Barana dla Słońca, 3° Byka dla Księżyca, 28° Koziorożca dla Marsa, 15° Panny dla Merkurego, 5° Raka dla Jowisza, 27° Ryb dla Wenus, 20° Wagi dla Saturna — daje siłę największą. Ten sam stopień w znaku przeciwnym jest punktem najgłębszego upadku. Różnica między planetą na 5° a na 25° swojego znaku egzaltacji bywa zaskakująco duża.

Jak z tego korzystać

Wszystkie te punkty mają wspólną cechę: zależą od stopni, więc są bezużyteczne bez pewnej godziny urodzenia. Zanim się je policzy, warto przeprowadzić rektyfikację. Potem sprawdza się je w kolejności: gandanta lagny i Księżyca, bhawa-sandhi planet głównych, stopnie skrajne, na końcu mrityu-bhaga.

Wedyta