Muhurta na sadzenie roślin

Pozycja „Sadzenie roślin” obejmuje dwa dawne działy muhurty rolniczej: bidża-wapanę, czyli siew nasion, oraz wrikszaropanę, czyli sadzenie drzew i krzewów. Dla społeczności żyjącej z plonów było to przedsięwzięcie o znaczeniu życiowym. Logika jest taka sama jak w każdej muhurcie: sprawa ma swój moment narodzin, a to, co posadzone w pomyślny dzień, według tradycji łatwiej się przyjmuje i wydaje owoc.

Dziś dotyczy to warzywnika, sadu, roślin doniczkowych i zakładania żywopłotu. Muhurta nie zastępuje wiedzy ogrodniczej: najpierw pora roku, pogoda i gleba, a dopiero w terminie odpowiednim dla rośliny wybiera się dzień.

Co odpowiada za wzrost

Głównym wskaźnikiem jest Księżyc. Rządzi wodą, sokami i wzrostem wszystkiego, co żyje, a w muhurcie wyznacza nakszatrę, tithi i jogę dnia. Wenus odpowiada za płodność i kwitnienie, Jowisz za wzrost i pomnażanie, Saturn za ziemię i trwałość: drzewo sadzone na dziesięciolecia to jego temat. W karcie momentu ziemię i to, co w niej posadzone, opisuje czwarty dom, więc astrolog wybierający minutę patrzy także na niego.

Pomyślne nakszatry

Kalkulator uznaje za odpowiednie do sadzenia szesnaście nakszatr: Aświni, Rohini, Mrigaśira, Puszja, Uttara Phalguni, Hasta, Ćitra, Swati, Anuradha, Mula, Uttara Aszadha, Śrawana, Dhaniszta, Śatabhisza, Uttara Bhadrapada, Rewati.

Trzon listy tworzą nakszatry stałe, czyli dhruwa — Rohini, Uttara Phalguni, Uttara Aszadha, Uttara Bhadrapada: to, co posadzone, ma się ukorzenić i zostać na miejscu. Rohini, nakszatra Księżyca z bóstwem-stwórcą Pradżapatim, uchodzi tradycyjnie za najlepszą do siewu. Nakszatry łagodne, czyli mridu — Mrigaśira, Ćitra, Anuradha, Rewati — sprzyjają starannej pracy z tym, co żywe; Rewati pod opieką Puszana, „karmiciela”, zamyka krąg księżycowy i kojarzy się z obfitością. Lekkie, czyli kszipra — Aświni, Puszja, Hasta — dają szybki i udany start; Puszja znaczy „pożywienie”, a symbolem Hasty jest dłoń, praca rąk. Ruchome, czyli ćara — Swati, Śrawana, Dhaniszta, Śatabhisza — wiążą się z wiatrem, wodą i krążeniem soków.

Szczególnym przypadkiem jest Mula. W ogólnym podziale należy do nakszatr ostrych, ale jej nazwa znaczy „korzeń”, i przy sadzeniu tradycja ją przyjmuje: to czas korzeni i wszystkiego, co rośnie w ziemi.

Tithi i dni tygodnia

Nie sadzi się w tithi rikta — 4., 9. i 14. obu połów miesiąca: „rikta” znaczy „pusta”, a według tradycji to, co zasiane w taki dzień, nie przynosi plonu. Nie bierze się też amawasji, nowiu, gdy Księżyca nie widać. Śukla pratipada, pierwsza tithi rosnącego Księżyca, uchodzi za słabą: Księżyc stoi jeszcze w promieniach Słońca. Więcej — w artykule o tithi.

Pomyślne dni tygodnia to poniedziałek (Księżyc), środa (Merkury), czwartek (Jowisz) i piątek (Wenus). Niedziela, wtorek i sobota nie są zakazane, ale taki dzień nie dostanie oceny „doskonale”.

Osobno o fazie. Kalkulator nie ogranicza sadzenia do rosnącego Księżyca: malejąca połowa miesiąca sama w sobie nie obniża oceny. Tradycyjna rada, której kalkulator nie uwzględnia, brzmi tak: przy rosnącym Księżycu sadzi się to, co rośnie nad ziemią — zieleninę, kwiaty, rośliny owocowe — a warzywa korzeniowe i cebulki przy malejącym Księżycu i w Muli. Fazę łatwo sprawdzić w kalendarzu księżycowym.

Joga, karana i czas w ciągu dnia

Spośród 27 jog niepomyślnych jest dziewięć: Wiszkambha, Atiganda, Śula, Ganda, Wjaghata, Wadżra, Wjatipata, Parigha, Waidhriti. Karany wiszti (bhadra) unika się przy każdej sprawie, a kalkulator w ogóle nie dopuszcza takiego dnia. Wszystkie wskaźniki liczone są na wschód Słońca — od niego w dźjotiszu zaczyna się doba.

Jasna część dnia dzieli się na osiem części; rahu-kala, jamaganda i gulika-kala zajmują po jednej z nich zależnie od dnia tygodnia i wtedy się nie sadzi. Abhidżit-muhurta — ósma z piętnastu muhurt dnia, w okolicy południa — to najlepszy czas niemal dla każdej sprawy, ale w środę się jej nie bierze. Jeśli sadzisz rano lub wieczorem, wystarczy ominąć trzy złe odcinki.

Część osobista: tara bala i ćandra bala

Tara bala liczy nakszatrę dnia od Twojej urodzeniowej nakszatry Księżyca. Trzecia tara (Wipat), piąta (Pratjak) i siódma (Najdhana) są złe, a dzień dostaje ocenę „unikać”; pierwsza, Dźanma, jest słaba. Ćandra bala porównuje znak Księżyca w danym dniu ze znakiem urodzeniowym: 1., 3., 6., 7., 10. i 11. dają mocny Księżyc; 2., 5. i 9. — średni, przydatny tylko przy rosnącym Księżycu; 4., 8. i 12. — słaby, a najgorszy jest ósmy, ćandrasztama. Słaba ćandra bala to również „unikać”. Dlatego sąsiedzi zza płotu mogą mieć różne dobre dni.

Jak korzystać z zakładki „Muhurta”

Oblicz kartę na stronie głównej, otwórz w raporcie zakładkę „Muhurta” i wybierz na liście „Sadzenie roślin”. Kalkulator pokaże 30 dni naprzód: „doskonale” — zgadzają się wszystkie wskaźniki; „dobrze” — nie ma nic złego; „dopuszczalnie” — jedna przeszkoda, ale nie osobista (nie tara, nie ćandra bala i nie wiszti); „unikać” — wszystko pozostałe. Obliczenia prowadzone są w trybie Surja Siddhanta, tak jak cała karta urodzeniowa na stronie.

Kalkulator wybiera dzień, a nie minutę: dokładny moment — lagna-śuddhi — dobiera astrolog. Godziny rahu-kali i pozostałych odcinków liczone są dla strefy czasowej i wschodu Słońca w miejscu urodzenia; jeśli ogród jest w innym mieście, przelicz je dla niego. Ogólne zasady opisano w dziale wybór daty.

Praktyczne rady

• Najpierw termin ogrodniczy, potem muhurta: najlepszy dzień nie uratuje sadzenia w zamarzniętej ziemi.
• Liczy się początek — pierwsze nasiono albo pierwsze drzewo; resztę można dosadzić w kolejnych dniach.
• Do drzew i bylin szukaj nakszatr dhruwa, do szybkiej zieleniny wystarczą kszipra.
• Nie bierz dat z cudzej tabeli: tara bala i ćandra bala są u każdego inne.